Thérèse Boer over de impact van het overlijden van Jonnie

Chef Jonnie Boer (60) overleed vorig jaar april aan de gevolgen van een longembolie. In hun restaurant De Librije vertelt zijn vrouw Thérèse Boer over de impact van zijn afwezigheid. ‘Ik zou andere nabestaanden willen meegeven om in het begin alle hulp aan te nemen.’

De knalrode oldtimer voor de deur van De Librije trekt deze zonnige ochtend bekijks bij wie langs het restaurant in Zwolle loopt. Het is een replica van een Porsche 356 Speedster, vertelt Thérèse Boer. ‘Jonnie was er gek op, maar heeft er uiteindelijk maar één keer in kunnen rijden. Na zijn overlijden stond de auto maar in de garage, nu heb ik ‘m verkocht aan een Porsche-dealer, die ‘m graag in de showroom zet als blikvanger.’

Ogenschijnlijk rustig doet ze haar verhaal aan een lange tafel, direct gelegen naast de keuken, waar de voorbereidingen op een drukke avond in volle gang zijn. Ondanks het overlijden van de chef-kok behield De Librije afgelopen jaar haar drie Michelinsterren en overvolle avonden. Met chef-kok Nelson Tanate, zijn team en haar kinderen Jimmie en Isabelle zette Thérèse de schouders eronder. ‘Ondanks het grote verdriet zijn we er echt voor gegaan met z’n allen. We zijn heel blij dat we de sterren behielden. Dat geeft het gevoel dat we het goed doen.’

‘Eigenlijk zouden Jonnie en ik het rustiger aan gaan doen, samen gaan reizen en Nelson en de kinderen meer op de voorgrond laten treden. Ik heb geen zin om in mijn eentje op Bonaire te zitten of te reizen. En Jonnie had ook gewild dat we het restaurant zouden voortzetten. Het was zijn levenswerk. Ik blijf dus nog zeker een paar jaar hier, zodat de kinderen ook de tijd en ruimte krijgen om zich verder te ontwikkelen. Zij zijn het afgelopen jaar zoveel volwassener geworden. In mei hebben we in Zwolle de wijnbar Wijn Boer geopend, die Isabelle runt. We settelen ons in een nieuwe realiteit, eentje zonder Jonnie.’

Longembolie

Jonnie en Thérèse waren vorig jaar april op Bonaire op het moment dat de sterrenkok zich vermoeid begon te voelen. ‘Dat was op een maandagochtend, we waren al tien dagen op het eiland. Het was niets voor hem om zich zo te voelen, dus ik vroeg of we naar een dokter moesten. Dat hoefde niet, zei Jonnie, hij wilde eerst even slapen. Daarna voelde hij zich wat beter en ’s avonds zijn we zelfs nog uiteten geweest, al oogde hij onrustig. Op dinsdag voelde hij zich echt niet goed, dus zijn we alsnog naar de huisarts gegaan. Die stuurde ons meteen door naar het ziekenhuis.’

In het ziekenhuis werd al snel duidelijk dat het om trombose ging: er werd een bloedprop in zijn lies gevonden, die deels was doorgeschoten naar zijn longen en zorgde voor een ongekende benauwdheid. Nog voordat de artsen konden beginnen met het toedienen van antistollingsmedicatie, werd Jonnie getroffen door een hartstilstand. Een reanimatie van driekwartier leek effect te hebben, maar op woensdag overleed hij alsnog.

‘Het was pure pech,’ zegt Thérèse. ‘Als Jonnie eerder antistollingsmedicatie had kunnen krijgen, was het misschien heel anders afgelopen. Nu was het plotsklaps voorbij. Een lang ziekbed lijkt me ook heel erg, maar dan heb je nog de mogelijkheid om samen belangrijke dingen te bespreken, die kans hebben we niet gehad.’

Kruidentuin

De Librije is gevestigd in een monumentaal pand, dat in de achttiende eeuw een vrouwengevangenis was. Het restaurant zelf bevindt zich in de voormalige binnentuin, die is overdekt. Het pand kent vele gangetjes en kamers. Aan tafel zittend wijst Thérèse naar een gang die bereikbaar is via de keuken. Deze leidt naar een kamer waar Jonnie vaak zat om kruiden te kweken. ‘Dat is nu een gedenkplek voor hem geworden. Met foto’s en kaarten. Ik heb ook Jonnie’s koksbuizen ingelijst, die hangen er ook aan de muur. Het is een fijne plek geworden.’

‘Hij heeft er zelf ook een paar dagen gelegen na zijn overlijden. Met familie en vrienden zijn we continu bij hem gebleven, hebben ook hier geslapen, voor zover dat lukte. Een dag voor zijn uitvaart, in Giethoorn, konden mensen hier afscheid van hem nemen. Er kwamen tweeduizend mensen op af, dat was indrukwekkend. Ze konden een route door De Librije lopen, die leidde naar de kruidentuin en dus Jonnie.’

Aandacht

Het plotselinge overlijden van Jonnie maakte duidelijk iets los in Nederland. Zo ook binnen de trombose-community. Mensen die zelf ooit getroffen werden door een longembolie beseften ineens hoe het ook had kunnen aflopen. Menig journalist belde met de Trombosestichting voor informatie over longembolie, meer dan normaal werden brochures over het onderwerp aangevraagd.

Thérèse wist ook maar weinig over trombose, zegt ze. ‘Hoe het ontstaat, heb ik nooit geweten, bijvoorbeeld. Een vriendin van me heeft een herseninfarct gehad, zonder blijvende schade gelukkig. Een goede vriend van ons op Bonaire was drie weken voor Jonnie overleden; pas later hoorde zijn vrouw dat het door een longembolie kwam. Het komt dus vrij vaak voor, terwijl veel mensen er zo weinig over weten. Dat is ook een reden dat ik mijn verhaal wil delen. Het plotseling wegvallen van een dierbare heeft zoveel impact op je leven… Jonnie was in de bloei van zijn leven. Hij sportte, was met zijn voeding bezig. En ineens was het over.’

Zelf zit ze ook nog met veel vragen. ‘In het ziekenhuis op Bonaire hebben de artsen meteen gezegd dat ik contact mag opnemen als ik meer wil weten over wat er precies met Jonnie is gebeurd. Om eerlijk te zijn had ik daar in het eerste jaar geen behoefte aan. Het eerste halfjaar liep ik met een soort mist in mijn hoofd. Ik kreeg veel niet mee. Inmiddels is het helderder in mijn hoofd en komt er ruimte voor die vragen over wat er precies is gebeurd.’

Missen

‘Het gemis wordt nu ook groter, merk ik,’ zegt ze na een korte stilte. ‘Ik onderneem meer, ook dingen de we in het verleden samen deden. Juist op die momenten mis ik hem.’

Haar band met haar kinderen is volwassener geworden, zegt ze. Zo ook de band met sommige vrienden. ‘Ik vond het heel bijzonder om mee te maken hoeveel mensen er echt voor me klaar stonden. Ik vond al die steun en liefde in het begin best moeilijk, ik wilde niet te belastend zijn. Als ik mensen iets wil meegeven, dan is het: laat die steun toe, op welke manier dan ook. Als ik ’s nachts wakker word, weet ik dat ik zo tien mensen kan bellen als ik daar behoefte aan heb. Alleen het idee al dat het kan, dat er mensen voor me klaar staan, geeft me kracht.’